Chia sẻ bài viết

Sinh dục nam

Mỗi tinh hoàn có # 900 ống sinh tinh. 1ống s/tinh dài 50cm® nơi SX tinh trùng.  Thành ống s/t gồm TB dòng tinh (tinh nguyên bào) và TB Sertoli. Tinh nguyên bào biệt hoá ® tinh trùng. TB Sertoli gắn nhau = lớp có T/D bảo vệ TB dòng tinh.

CHỨC NĂNG CỦA TINH HOÀN

Có 2 CN: ngoại tiết và nội tiết.
1- Chức năng sinh tinh trùng:
Mỗi tinh hoàn có # 900 ống sinh tinh.
1ống s/tinh dài 50cm® nơi SX tinh trùng. 
Thành ống s/t gồm TB dòng tinh (tinh nguyên bào) và TB Sertoli.
Tinh nguyên bào biệt hoá ® tinh trùng.
TB Sertoli gắn nhau = lớp có T/D bảo vệ TB dòng tinh.
Tinh nguyên bào typ A p/chia 4 lần tạo 16 TB lớn (typ B) ® v/c vào khoang giữa 2 TB Sertoli thành tinh bào I (có 46 NST). 
– Tinh bào I p.chia ® tinh bào II (có 23NST).
Sau 2-3 ngày Tinh bào II p/chia nguyên nhiễm thành tiền tinh trùng (23 NST).

– T.gian tạo 1 tt 74 ngày, có 2 loại tt mang 1 loại NST giới tính X hoặc Y.

– Thụ tinh: XX ® con gái; XY ®con trai.

– T/t trưởng thành gồm: đầu, cổ và đuôi.
Cực đầu chứa hyaluronidase để phân huỷ lớp cemen giữa các TB và men thuỷ phân để t/t xâm nhập trứng.
* Sự thành thục của tinh trùng:
Từ ống sinh tinh, tt ® mào tinh ® ống túi tinh ® trưởng thành và có k/năng thụ tinh.
TB Sertoli và TB b/mô mào tinh b/tiết chất d/dưỡng và men cần cho sự t/thành của tt.
T/t khoẻ d/chuyển với tốc độ: 1-4mm/ph.
Môi trường thuận lợi: pH kiềm, t/tính. 
T/t sống ở đường SD nữ từ 1-2 ngày.
* Điều hoà SX tinh trùng:
+ ĐH bằng hormon:
– GnRH, FSH và LH
– FSH: làm p/triển ống s/tinh và TB Sertoli tiết chất dinh dưỡng.
– LH: tăng sinh TB Leydig tiết testosteron.
– Testosteron: p/chia tinh nguyên bào tạo TT
– GH: cần cho SX tinh trùng.
+ Các yếu tố khác:
– Vỏ não, hệ limbic: ảnh hưởng SX tt qua Hypothalamus.
– Nhiệt độ: t/t được SX ở n/độ thấp hơn n/độ cơ thể 1-2 độ. 
Cơ Dartos (ở bừu) co giãn theo n/độ mt…
ứng dụng bảo quản t/t ở n/độ -175oC.
– Tia X, fóng xạ, virut quai bị làm tổn thương TB đầu dòng tinh
– pH, Kháng thể ở máu…
– Rượu, ma tuý làm giảm SX t/trùng.

2- CHỨC NĂNG NỘI TIẾT CỦA TINH HOÀN.
Tinh hoàn tiết testosteron và inhibin.
2.1- Testosteron
– Nguồn gốc:
TB Leydig tiết 
Tiết ừ tuần thứ 7, đến sau sinh: ngừng.
Từ tuổi dậy thì: tiết đến hết đời.
Từ androgen vỏ thượng thận.
– B/C: là steroid 19C, có nhóm OH ở C17.

– Tác dụng của testosteron:
* Thời kì bào thai:
+ Làm biệt hoá trung tâm hướng dục vùng dưới đồi theo giới tính nam
+ Làm p/triển cơ quan SD ngoài.
+ KT di chuyển t/hoàn từ bụng xuống bừu.
* Từ tuổi dậy thì:
+ Làm p/triển cơ quan SD (nở to 8-20 lần).

Làm xuất hiện đặc tính SD phụ của nam.
Cùng FSH d/dưỡng ống s/ tinh và p/triển tt
* T/D lên CH.
. Tăng t/h protein, pt hệ cơ xương (dùng làm thuốc tăng đồng hoá và doping).
. Xương: tăng t/h khung xương, p/triển và cốt hoá sụn liên hợp đầu xương dài, tăng h/đ TB tạo xương, tăng chiều dầy và lắng đọng calci trong xương ® tăng sức mạnh xương.

– Tăng CHCS 15%, tích muối, nước.
– Tăng số lượng hồng cầu (nhiều > nữ) 
– Gây nam hoá trên nữ.
* Điều hoà bài tiết:
Thời kì đầu của bào thai do HCG, t/kì trưởng thành do LH.

2.2-Inhibin:
Do TB Sertoli tiết.
– B/C hoá học: là polypeptid, 
TLPT: 25.000 -1000.000.
– T/D: điều hoà SX t/trùng qua cơ chế điều hoà ngược (-) FSH khi t/t SX quá nhiều.
3- DẬY THÌ VÀ SUY GIẢM SD NAM:
3.1- Dậy thì:
Là mốc đánh dấu khả năng sinh sản.
– Tinh hoàn hoạt động bài tiết HM và SX tinh trùng.
– Xuất hiện đặc tính SDục thứ phát.
– Tuổi dậy thì: 13-16.
3.2- Suy giảm sinh dục:
Hoạt động SD từ tuổi dậy thì đến hết đời, song về già có giảm.
1/3 nam giới > 60 tuổi bất lực SD.

Nguồn: benhhoc.com

Doctor SAMAN

0 bình luận

Nhân một trường hợp xơ gan cổ trướng ở xã Đản Ván - Hoàng Su Phì - Hà Giang

Lèng Lao Niên sinh năm 1975 quê quán Đản Ván - Hoàng Su Phì - Hà Giang. Theo như bệnh nhân chia sẻ ông phát hiện mình mắc...

Teo não – nguyên nhân và điều trị

Teo não là một hội chứng của nhiều bệnh ảnh hưởng đến sự tồn tại và hoạt động bình thường cũng như kích thước não. Phần lớn...

Bài thuốc nam hiệu quả với u nang buồng trứng

U nang buồng trứng là hiện tượng Nang buồng trứng của nữ giới phát triển thành một khối u bất thường. Khối u này thường làm rối loạn...

Lupus ban đỏ hệ thống, nhân một trường hợp hướng đi từ thuốc Nam

Vào giữa tháng 5 năm 2014 phòng khám Viện Y học bản địa Việt Nam tiếp nhận bệnh nhân Triệu Văn Slìn, quê xã Tri Lễ, huyện Văn...

Hội chứng nôn mửa chu kỳ

Bệnh nôn mửa chu kỳ có thể sáu đến mười hai giờ/ lần nôn mửa, kéo dài như vậy trong 5-7 ngày trong một tháng, tháng sau lặp...