• Hotline: 1900 8913
    • Nhánh 1: Liên hệ sản xuất kinh doanh thực phẩm chức năng và thực phẩm bảo vệ sức khỏe
    • Nhánh 2: Liên hệ sản xuất kinh doanh mỹ phẩm từ dược liệu
    • Nhánh 3: Liên hệ phòng khám Viện Y học bản địa Việt Nam
    • Nhánh 4: Liên hệ hợp tác nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ
    • Nhánh 5: Liên hệ du lịch dược liệu Tả Phìn Hồ - Hà Giang
    • Nhánh 6: Liên hệ Bs Hoàng Sầm
Chia sẻ bài viết

Kỳ 2: Tác dụng làm thuốc của con vắt rừng

   Chẳng phải chỉ có chuyện về con vắt, kinh nghiệm về ứng xử với rừng xanh của đám trẻ chúng tôi ngày ấy còn mở rộng ra rất nhiều vấn đề khác để cho tôi luôn có cái cảm giác thân thuộc: rừng xanh là ngôi nhà chung của tất cả. Càng quan sát và tích lũy kỹ

   Chẳng phải chỉ có chuyện về con vắt, kinh nghiệm về ứng xử với rừng xanh của đám trẻ chúng tôi ngày ấy còn mở rộng ra rất nhiều vấn đề khác để cho tôi luôn có cái cảm giác thân thuộc: rừng xanh là ngôi nhà chung của tất cả. Càng quan sát và tích lũy kỹ năng sống nơi núi rừng, tôi càng hiểu rõ một nguyên tắc của tự nhiên đó là tính hai mặt của sự vật, hiện tượng: bất kỳ một tai ương nào có nguồn gốc từ thiên nhiên thì cũng đã hàm chứa luôn khả năng và cơ hội để khắc phục tai ương ấy từ chính giới tự nhiên. Vì hiểu “luật rừng” nên những chuyến đi của chúng tôi bao giờ cũng gợi ra bao điều hứng thú, cần khám phá và chinh phục. Núi rừng trong tâm thức của tôi thật tuyệt diệu và thân thiện.

Thế mà, thật bất ngờ và ngạc nhiên, con vắt quen thuộc với người miền núi chúng tôi như lũ đỉa của vùng ao đầm đồng bằng dành cho người miền xuôi, lại hầu như chưa được giới khoa học để mắt nghiên cứu tới. Tìm mỏi mắt trong nhiều sách vở tôi mới thấy một ít thông tin về con vắt rừng, nhất là về phân loại động vật dành cho nó. Riêng thông tin về con vắt nước mà người dân bản địa gọi là con “Tằng Tặc” thì tuyệt nhiên không có sách báo nào nói tới. (Biết đâu được, đây chẳng là sự gợi mở hướng nghiên cứu cơ bản về một đối tượng động vật đã được sử dụng làm một dược liệu quý, để cho cán bộ khoa học của Viện YHBĐ Việt Nam tới đây xúc tiến thực hiện?)

   Con vắt (hình trên), tên khoa học của loài: Hirudo heamadipsa, thuộc chi: Hirudo, họ đỉa: Hirudinidae, bộ: Hirudinida, lớp: Clitellata, ngành: Annelida, giới: Animalia nhưng còn ít được nghiên cứu. Vắt sống trên cạn, ở nơi cây cối rậm rạp, ẩm mục  vùng núi phía bắc và nhiều vùng khác. Ở Việt Nam, có ba loài vắt: Vắt xanh, vắt đen và vắt nâu vàng. Vắt xanh thường sống ở các tỉnh miền núi phía Bắc, vùng Bắc dãy Trường Sơn. Hai loài sau thường thấy ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên và Đông Nam bộ. Vắt là động vật thân đốt nhỏ, khối lượng cơ thể trung bình khoảng hơn 100mg, dài 3-5cm, có giác cắt ở đầu và giác bám ở đuôi. Cấu tạo hệ tiêu hóa của vắt khá hoàn chỉnh gồm miệng, thực quản, dạ dày, ruột, hậu môn. Chúng di chuyển bằng cách “co đi, co lại” thân mình với 33 đốt thân. Lúc nghỉ ngơi, vắt co lại, dài cỡ 2-3 cm. Tới khi di chuyển, cơ thể chúng vươn dài gấp đôi ba lần. Nhiệt độ thích hợp cho hoạt động của vắt  vào khoảng 24-280C. Vắt rất háu ăn, mỗi lần hút máu, chúng có thể hút một lượng máu lớn gấp tám đến mười lần khối lượng cơ thể. Một con vắt có trọng lượng khoảng 100mg có thể hút tới 1cc hay 1ml máu. Về hoạt động sinh sản vắt là động vật lưỡng tính, có cả cơ quan sinh dục đực và cái trên cùng một cơ thể. Tuy vậy, điều thú vị là chúng vẫn có giao phối với nhau theo tư thế đứng. Chúng thường “vờn” nhau từ 2-5 phút rồi áp sát bụng vào nhau bằng cách dựng đứng hai thân trên hai giác bám để giao phối trong thời gian từ 10 -15 phút, rồi mới “lưu luyến” chia tay nhau (trong đời sống tình dục, ối cặp vợ chồng mơ được như lũ vắt này). Vắt có khả năng tái sinh như đỉa, có nghĩa là nếu cắt thân con vắt làm đôi, ba phần thì mỗi phần lại phát triển thành đôi, ba cá thể hoàn chỉnh mới. Khả năng sinh sản như trên làm con vắt sinh sôi rất nhanh và luôn ổn định được các đặc tính của nòi giống.

Thuộc họ Đỉa nên vắt có những điểm giống đỉa: Cơ thể chúng có chứa nhiều chất quý giá có thể dùng làm thuốc. Đó là chất Orgelase hyaluronidase, một chất kháng sinh mạnh ở phần trước của đỉa và vắt, gây phân giải chất nhờn. Một loài vi khuẩn có tên là Aeromonas hydrophila sống ký sinh trong ruột đỉa, vắt cũng tiết ra một chất kháng sinh mạnh, điều trị hiệu quả nhiều loại bệnh nhiễm trùng như: uốn ván, viêm màng não. Đặc biệt, hai chất antistasinghilatin trong đỉa, vắt có khả năng ngăn chặn sự hình thành di căn của các khối u trong các chứng bệnh ung thư.

Người dân ở miền núi từ lâu đã sử dụng con vắt để làm thuốc  nhờ những tính chất và tác dụng dược lý của nó: Vắt có vị mặn, đắng, tính bình, có độc, có tác dụng tiêu tích, thông kinh, giải độc, hoạt huyết, phá huyết, chất Hirudin trong tuyến nước bọt của vắt có tác dụng chống đông máu mạnh hơn rất nhiều so với chất này ở đỉa, bằng chứng ở chỗ đỉa cắn thì máu có thể tự đông lại sau một thời gian ngắn, còn vắt, nhất là vắt xanh thì máu hầu như không thể tự đông lại nếu không có sự can thiệp. Ngoài ra, trong cơ thể chúng còn chứa chất Hemetin có công dụng cao trong điều trị các chứng bệnh nghẽn, tắc mạch máu.

Sản phẩm Cung Ngưu Hoàn

Gần đây, thị trường đông dược Việt Nam có giới thiệu sản phẩm Cung Ngưu Hoàn do Công ty cổ phần đầu tư và phát triển thương mại Thiên Phú phân phối. Sản phẩm này có nguồn gốc từ nghiên cứu của Viện Y học bản địa Việt Nam và được Công ty TNHH YHBĐ Việt Nam sản xuất. Thành phần của sản phẩm Cung Ngưu Hoàn có chứa con vắt của núi rừng nước ta, được sử dụng để phòng và hỗ trợ điều trị cho bệnh nhân bị đột quỵ do nhồi máu hoặc do nghẽn, tắc mạch máu não.  Sản phẩm Cung Ngưu Hoàn có tác dụng tượng tự như những sản phẩm nước ngoài đang lưu hành hợp pháp trong nước nhưng giá bản bán rẻ hơn 2 -5 lần, phù hợp với điều kiện kinh tế và thu nhập của hầu hết dân ta./.

                                                                                               PGS.TS Hoàng toàn Thắng

Viện trưởng Viện Y học bản địa Việt Nam.

Doctor SAMAN

0 bình luận

Nhân một trường hợp xơ gan cổ trướng ở xã Đản Ván - Hoàng Su Phì - Hà Giang

Lèng Lao Niên sinh năm 1975 quê quán Đản Ván - Hoàng Su Phì - Hà Giang. Theo như bệnh nhân chia sẻ ông phát hiện mình mắc...

Teo não – nguyên nhân và điều trị

Teo não là một hội chứng của nhiều bệnh ảnh hưởng đến sự tồn tại và hoạt động bình thường cũng như kích thước não. Phần lớn trên...

Bài thuốc nam hiệu quả với u nang buồng trứng

U nang buồng trứng là hiện tượng Nang buồng trứng của nữ giới phát triển thành một khối u bất thường. Khối u này thường làm rối loạn...

Lupus ban đỏ hệ thống, nhân một trường hợp hướng đi từ thuốc Nam

Vào giữa tháng 5 năm 2014 phòng khám Viện Y học bản địa Việt Nam tiếp nhận bệnh nhân Triệu Văn Slìn, quê xã Tri Lễ, huyện Văn...

Hội chứng nôn mửa chu kỳ

Bệnh nôn mửa chu kỳ có thể sáu đến mười hai giờ/ lần nôn mửa, kéo dài như vậy trong 5-7 ngày trong một tháng, tháng sau lặp...