– Khâu chuẩn bị: BN phải ở trạng thái bình giáp khi được chỉ định phẫu thuật. Nếu BN có khàn tiếng hay đã được phẫu thuật vùng cổ trước đó, nên soi thanh quản BN trước mổ để đánh giá tình trạng hoạt động của các dây thanh. Sau khi đã gây mê và đặt nội khí quản, độn một gối cát dưới vai và kê một gối vòng dưới vùng chẩm BN để làm cho cổ ngữa đồng thời BN cũng không bị đau cổ sau mổ. BN ở tư thế Trendelenburg ngược 20°. Da vùng cổ được sát trùng với dung dịch iode 1% hay chlorhexidine. Nguyên tắc phẫu thuật: Bộc lộ tốt phẫu trường và di động tốt cả thùy giáp là yếu tố quan trọng giúp nhận định rõ các cấu trúc giải phẫu. Để bộc lộ tốt phẫu trường, cần bóc tách cùn ở tất cả các mặt của thùy giáp, đồng thời tĩnh mạch giáp giữa cũng phải được cắt để thùy giáp có thể được lật vào trong. 


phẫu thuật cắt tuyến giáp yhocbandia.vn

Việc cắt tĩnh mạch giữa giữa sẽ giúp di động tốt thùy giáp và quan sát mặt sau của cực trên thùy giáp

– Dù cho tuyến giáp được cắt theo phương pháp nào, có ba cấu trúc giải phẫu quan trọng cần phải được nhận diện và chừa lại, đó là các tuyến phó giáp, thần kinh quặc ngược thanh quản và nhánh ngoài thần kinh thanh quản trên. Các kính phẫu thuật có độ phóng đại 2,5-3,5 lần được khuyến khích sử dụng để phẫu thuật viên có thể nhận định rõ các cấu trúc giải phẫu nói trên. Phẫu thuật cắt tuyến giáp nên được tiến hành trong một phẫu trường hoàn toàn không có máu. Nếu có chảy máu, trước tiên cầm máu bằng lực ép. Các mạch máu đang chảy chỉ được kẹp nếu chúng được xác định rõ ràng, đồng thời thần kinh quặc ngược cũng phải được xác định là không nằm lân cận vị trí kẹp. Nhánh ngoài thần kinh thanh quản trên là nhánh vận động, có chức năng làm căng dây thanh âm, tạo ra giọng nói cao độ. Nhánh thần kinh này đi bên dưới cơ nhẫn giáp trong 80% các trường hợp, đi trên bề mặt cơ nhẫn giáp trong 10% các trường hợp và đi cùng với bó mạch giáp trên trong 10% các trường hợp còn lại. Trên thực tế, nhánh ngoài thần kinh thanh quản trên rất nhỏ để có thể nhìn thấy, do đó để tránh phạm phải chúng, có hai thao tác kỹ thuật cần chú ý: thứ nhất, bóc tách khe giữa cực trên và cơ nhẫn giáp và thùy giáp phải được kéo xuống dưới và ra ngoài trước khi tiến hành thắt bó mạch giáp trên. Thứ hai, bó mạch giáp trên được thắt từng nhánh một, ở trên bề mặt của cực trên của thùy giáp.

 phẫu thuật cắt tuyến giáp yhocbandia.vn

Để tránh phạm phải nhánh ngoài thần kinh thanh quản trên, bó mạch giáp trên nên được thắt từng nhánh một và ở sát bề mặt của cực trên thùy giáp

– Nhánh trong thần kinh thanh quản trên là nhánh cảm giác của vùng hầu sau. Nhánh này đi ở phía trên của sụn giáp. Tổn thương nhánh thần kinh này có thể làm cho BN bị sặc. Các thao tác cắt thùy giáp bình thường ít khi ở phía trên sụn giáp, do đó tổn thương này ít xảy ra. Cả hai nhánh thần kinh quặc ngược là cấu trúc giải phẫu bắt buộc phải được tìm thấy và chừa lại trước khi tiến hành bất cứ phẫu thuật tuyến giáp nào. Thần kinh quặc ngược trái có cấu trúc giải phẫu cố định hơn. Hầu như nhánh này luôn đi trong rãnh thực quản-khí quản. Cấu trúc giải phẫu của thần kinh quặc ngược phải không cố định như thần kinh quặc ngược trái. Nhánh này thường đi chéo, có thể đi ở trước hay sau động mạch giáp dưới. Trong 0,5% các trường hợp, thần kinh quặc ngược phải không “quặc ngược”. Nó xuất phát từ thần kinh X ở phía bên hay trên thùy giáp. Thần kinh X đủ to để có thể quan sát bằng mắt thường. Nó có kích thước bằng một sợi chỉ 2-0. Nên tìm thần kinh quặc ngược ở vùng cổ dưới và theo suốt đường đi của nó cho đến khi nó kết thúc ở cơ nhẫn giáp. Để tìm thần kinh quặc ngược ở mặt bên của thùy giáp, kéo nhẹ bao cảnh ra ngoài, đồng thời kéo nhẹ thùy giáp ra trước và vào trong. Động tác này sẽ làm căng động mạch giáp dưới, giúp nhận định rõ nhánh thần kinh hơn. Dù cho đường đi có thay đổi, cả hai nhánh thần kinh quặc ngược đều đi bên dưới dây chằng Berri (dây chằng treo thùy giáp vào khí quản) và tận cùng ở phần sau giữa của thanh quản, trong cơ nhẫn giáp, ở mức ngang với sụn nhẫn. Vì thế việc chừa lại một mẫu mô của thùy giáp, nơi nó bám vào khí quản, sẽ tránh làm tổn thương thần kinh quặc ngược ở đoạn này. Mẫu mô được chừa lại này còn được gọi là “mẩu mô khôn ngoan”.

 phẫu thuật cắt tuyến giáp yhocbandia.vn

Thần kinh quặc ngược đi vào cơ nhẫn giáp ở ngang mức sụn nhẫn, sau khi xuyên qua dây chằng Berry

– Để nhận định và chừa lại các tuyến phó giáp, cần biết rõ hình dáng và vị trí giải phẫu của chúng. Tuyến phó giáp trên thường nằm ở mặt sau thùy giáp, ở mức ngang với nơi thần kinh quặc ngược đi vào cơ nhẫn giáp. Tuyến phó giáp dưới thường nằm ở phía trước thần kinh quặc ngược, nơi thần kinh quặc ngược bắt chéo động mạch giáp dưới. Các tuyến phó giáp có hình dáng và kích thước của một “hạt lúa đập dẹp”, có màu vàng hơi nâu.

 phẫu thuật cắt tuyến giáp yhocbandia.vn

Tuyến phó giáp trên ở vị trí ngang với nơi thần kinh quặc ngược đi vào cơ nhẫn giáp (ngang mức sụn nhẫn), còn tuyến phó giáp dưới ở phía trước thần kinh quặc ngược, nơi thần kinh quặc ngược bắt chéo động mạch giáp dưới.

– Do mỗi tuyến phó giáp đều có nhánh mạch máu nuôi riêng biệt, việc kẹp cắt các nhánh mạch máu ở phần thân và cực dưới thùy giáp có thể làm thiếu máu tuyến phó giáp. Vì vậy, chỉ kẹp cắt thùy giáp (ở phần thân và cực dưới) ở sát bao xơ thùy giáp, bằng dụng cụ kẹp mạch máu có càng kẹp nhỏ như mosquito. Hội chứng suy cận giáp chỉ xảy ra khi có hơn hai tuyến cận giáp bị tổn thương. Vì vậy, nếu việc cắt một thùy giáp không cho một bảo đảm về sự nguyên vẹn của các tuyến phó giáp của thùy bên đó, trong trường hợp phải cắt tiếp thùy giáp còn lại, nhất thiết không nên cắt trọn thùy đó. Cuối cùng, mô giáp được chừa lại chỉ nên là mô giáp bình thường ở hai thùy giáp. Trong tất cả các trường hợp phẫu thuật tuyến giáp, eo giáp nên được cắt bỏ. Sự phì đại bù trừ của eo giáp sau mổ sẽ làm cho BN lầm tưởng là nhân giáp tái phát.

 

NGUỒN

ĐẠI HỌC Y KHOA HÀ NỘI

Trang web : www.ykhoaviet.tk

Email : lesangmd@gmail.combachkhoayhoc@gmail.com 

Điện thoại : 0973.910.357

Viện Y học bản địa Việt Nam trân trọng cảm ơn BS Lê Đình Sáng đã chia sẻ nội dung trên!

Doctor SAMAN

[{"src":"http:\/\/yhocbandia.vn\/images\/stories\/baiviet\/41.png","thumb":"http:\/\/yhocbandia.vn\/images\/stories\/baiviet\/41.png","subHtml":"ph\u1eabu thu\u1eadt c\u1eaft tuy\u1ebfn gi\u00e1p yhocbandia.vn"},{"src":"\/yhbd.vn\/upload\/images\/2013\/12\/41.1-yhocbandia.png","thumb":"\/yhbd.vn\/upload\/images\/2013\/12\/41.1-yhocbandia.png","subHtml":"ph\u1eabu thu\u1eadt c\u1eaft tuy\u1ebfn gi\u00e1p yhocbandia.vn"},{"src":"http:\/\/yhocbandia.vn\/images\/stories\/baiviet\/41.2.png","thumb":"http:\/\/yhocbandia.vn\/images\/stories\/baiviet\/41.2.png","subHtml":"ph\u1eabu thu\u1eadt c\u1eaft tuy\u1ebfn gi\u00e1p yhocbandia.vn"},{"src":"\/yhbd.vn\/upload\/images\/2013\/12\/41.3-yhocbandia.png","thumb":"\/yhbd.vn\/upload\/images\/2013\/12\/41.3-yhocbandia.png","subHtml":"ph\u1eabu thu\u1eadt c\u1eaft tuy\u1ebfn gi\u00e1p yhocbandia.vn"}]