Hạt dong riềng đỏ
Bệnh mạch vành hay xảy ra bắt đầu ở độ tuổi trung niên, phổ biến hơn ở người có tuổi và người cao tuổi. Nó cướp đi một viễn cảnh bình an nhàn nhã trong tương lai vì bệnh mạch vành sẽ để lại những những lo lắng cho những ngày phía trước và là những ứng cử viên tích cực của nhồi máu cơ tim. Theo Hội Tim mạch Việt Nam, đến năm 2017 sẽ có 20% dân số Việt Nam mắc bệnh tim mạch.
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ đã cho ra đời nhiều thuốc, phương tiện, kỹ thuật chữa bệnh tim mạch mới như thuốc hạ huyết áp, thuốc hạ mỡ máu, máy tim phổi, kỹ thuật tim mạch can thiệp… Song không phải bất cứ người dân nào cũng đủ điều kiện để tiếp cận với y học hiện đại, do bị hạn chế chi trả, nhận thức, địa lý… Chính vì vậy các bác sĩ, các nhà khoa học vẫn tiếp tục tìm kiếm các thảo dược tự nhiên có tác dụng chữa bệnh tim mạch tương tự như các glycozid trợ tim, coumarin, strophantin, thevetine .. đã tìm thấy trước đây. Ở Việt Nam, thuốc dân gian chữa mạch vành đã được các Đại Danh y Hoàng Đôn Hoà, Nguyễn Bá Tĩnh, Lê Hữu Trác sử dụng hàng trăm năm nay như lá hẹ, củ sắn dây, củ nghệ già, ngưu tất, bạch chỉ, dâm dương hoắc…
Cây Dong riềng đỏ
Hoa và quả Dong riềng đỏ
Tháng 4 năm 2002, qua khảo sát sức khỏe tim mạch bằng ghi điện tim ở 89 người cao tuổi sinh sống tại Mường Cơi (thu cúc) và 91 trường hợp người cao tuổi ở Văn Quan (Lạng Sơn), các nhà khoa học thuộc Viện Y học Bản địa Việt Nam nhận xét thấy bà con ở Mường Cơi dùng Dong riềng đỏ làm thực phẩm thường nhật (Dong riềng đỏ không thể chế biến thành miến dong) có tỷ lệ mắc bệnh đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim cục bộ rất thấp so với bà con ở Văn quan, nơi không dùng Dong riềng đỏ (sự khác biệt có ý nghĩa với p < 0,05). Các nhà khoa học của Viện tiếp tục nghiên cứu trên 112 người bệnh đau ngực được dùng dịch chiết Dong riềng đỏ có kiểm chứng lâm sàng và ghi điện tim, kết quả có 91% người bệnh hài lòng với điều trị, 58% có điện tim biến đổi theo hướng tích cực trong tuần đầu, 87% tuần tiếp theo. Đặc biệt có hai trường hợp sau đặt stent, một ca sau mổ bắc cầu vành ít có biến đổi trên điện tim nhưng cải thiện về lâm sàng là rõ rệt.
Củ Dong riềng đỏ
Từ những kết quả tiền khả thi trên, năm 2005 Bác sỹ Hoàng Sầm cùng nhóm nghiên cứu là Giáo sư Nguyễn Nghĩa Thìn, Giáo sư Trịnh Bình, PGS tiến sỹ Nguyễn Trọng Thông, PGS tiến sỹ Phùng Quốc Việt, Tiến sỹ Bác sỹ Nguyễn Khang Sơn, Thạc sỹ Ngô Thành Trung, Thạc sỹ Mai Phương Giang … đã tiến hành thực hiện đề tài khoa học cấp bộ trọng điểm B2005-04-46TĐ.
Đề tài đã khảo sát tính đồng nhất về thực vật, xác định tên khoa học, hình thái giải phẫu đại thể vi thể, định tính, định lượng, cấu trúc phân tử các hoạt chất trong cây dong riềng đỏ. Theo đó độc tính cấp trên chuột, độc tính bán trường diễn của vị thuốc mới này cũng được tiến hành song song bởi bộ môn mo phôi và bộ môn dược lý của đại học y Hà nội.
Kết quả cho thấy các tiêu chí được khảo sát hoàn toàn phù hợp với nhận định và kỳ vọng ban đầu: Đây là cây thuốc chữa mạch vành hiệu quả cao, an toàn tuyệt đối. Qua sử dụng điều trị trên hàng nghìn người bệnh mạch vành chưa đặt stent và đã đặt stent nhận thấy đây là cây thuốc mới chưa có trong dược điển nhưng hiệu quả điều trị rất cao. Các nghiên cứu này đã được cấp quyền tác giả số 3764/2009/QTG và 948/2015/QTG.
Ban biên tập
Văn phòng Viện Y học bản địa Việt Nam
Doctor SAMAN
