U đa tủy xương là một loại ung thư máu ác tính, phát sinh từ tế bào plasma trong tủy xương. Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng như thiếu máu, đau xương, tăng protein đơn dòng, suy thận và có xu hướng tái phát cao. Trước những thách thức trong điều trị hiện nay, các phương pháp điều trị từ y học cổ truyền đăt quan tâm ngày càng lớn trong nghiên cứu về bệnh u đa tủy về bệnh lý này.
Hạt cây bông (Gossypium barbadense) là một nguồn dược liệu tiềm năng, trong đó hoạt chất Gossypol acetate được kỳ vọng mang lại hướng tiếp cận mới trong kiểm soát u đa tủy. Nghiên cứu cho thấy:
- Gossypol acetate có tác dụng ức chế mạnh sự phát triển của hai dòng tế bào u tủy người (U266 và Wus1) ở nồng độ >10 μM. Ở nồng độ thấp hơn (1 μM), hiệu quả ức chế không rõ rệt. Giá trị IC₅₀ sau 48 giờ điều trị là 2.4 μM (U266) và 2.2 μM (Wus1).
- Gossypol acetate gây ra apoptosis thông qua việc kích hoạt caspase-3 và caspase-9, đồng thời làm giảm biểu hiện của Bcl-2 và Bcl-xl – những yếu tố kháng apoptosis, từ đó thúc đẩy quá trình chết tế bào có kiểm soát.
- Trên mô hình chuột Balb/c mang tế bào Wus1, Gossypol acetate thể hiện hoạt tính chống khối u ở liều 40 mg/kg, tuy nhiên hiệu quả kéo dài thời gian sống của chuột vẫn còn hạn chế.
Hạt cây bông và hoạt chất chiết từ hạt- Gossypol acetate là một ứng viên tiềm năng trong điều trị u đa tủy, cần được tiếp tục nghiên cứu sâu hơn trên mô hình tiền lâm sàng và lâm sàng.
Nhóm biên tập và đưa tin: Hoàng Sầm, Nguyễn Hương, Ma Thị Hoàn và Vũ Thị Thanh Hằng.
