Cây Thần sấm (Tripterygium wilfordii) là một vị thuốc quan trọng trong y học cổ truyền, với hoạt chất chính là celastrol –đã được chứng minh có nhiều tác dụng chống ung thư, đặc biệt với ung thư tuyến tiền liệt (PCa).
Một trong những nguyên nhân chính gây thất bại trong điều trị PCa là kháng thuốc hóa trị và di căn xương. Nghiên cứu gần đây cho thấy chiết xuất cồn 95% từ cây Thần sấm có thể giúp khắc phục hiện tượng kháng thuốc. Trong mô hình tế bào ung thư tuyến tiền liệt kháng docetaxel (PC3-TxR, DU145-TxR), việc kết hợp celastrol với docetaxel giúp phục hồi độ nhạy thuốc, làm giảm liều cần thiết để tiêu diệt tế bào ung thư gấp 8 đến 38 lần. Trên chuột mang khối u, sự kết hợp này còn giúp ức chế sự phát triển của khối u rõ rệt so với chỉ dùng một loại thuốc.
Về mặt cơ chế, celastrol ức chế hoạt động của P-glycoprotein – một bơm tống thuốc thường gây kháng hóa trị.
Ngoài ra, celastrol còn cho thấy hiệu quả ngăn ngừa di căn xương – một biến chứng nghiêm trọng của ung thư tuyến tiền liệt. Trong nghiên cứu trên mô hình tế bào và chuột, celastrol giúp giảm tăng sinh, di chuyển và xâm lấn của tế bào ung thư, đồng thời giảm tiết VEGF – yếu tố thúc đẩy tạo mạch máu và di căn. Ở chuột, xử lý tế bào PCa bằng celastrol giúp giữ nguyên cấu trúc xương, gần như loại bỏ hiện tượng di căn xương.
Tổng kết, cây Thần sấm, qua hoạt chất celastrol, không chỉ mở ra hy vọng trong việc cải thiện tình trạng kháng hóa trị mà còn ngăn chặn di căn xương – hai rào cản lớn nhất trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt hiện nay. Viện Y học Bản địa Việt Nam đã ứng dụng kết quả nghiên cứu trong sản phẩm thuốc hỗ trợ và điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
Khuyến nghị: Do độc tính bán cấp của dịch chiết cồn toàn phần từ rễ cây khoảng 157 mg/kg thể trọng – khá cao, dễ gây nguy hiểm, nên cần dùng thận trọng và có kiểm soát về liều dùng.
Nhóm biên tập và đưa tin: Hoàng Sầm, Nguyễn Hương, Ma Thị Hoàn và Vũ Thị Thanh Hằng.
