Biên soạn: Hoàng Sầm – Viện Y học bản địa Việt Nam.
Ung thư cổ tử cung, đặc biệt là thể biểu mô vảy (SCC), vẫn là gánh nặng sức khỏe đáng kể ở các nước đang phát triển, trong đó Việt Nam không là ngoại lệ. Dù đã có vaccine HPV và các phương pháp điều trị chuẩn hóa như phẫu trị, xạ trị và hóa chất, việc cải thiện miễn dịch kháng u nội sinh vẫn là thách thức. Trong bối cảnh đó, tadalafil, một thuốc vốn nổi tiếng trong điều trị rối loạn cương dương, đang thu hút sự chú ý như một tác nhân điều hòa miễn dịch tiềm năng.
Tadalafil là thuốc ức chế PDE5, làm tăng cGMP nội bào. Cơ chế này không chỉ gây giãn mạch mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ miễn dịch. Trong các nghiên cứu trên ung thư biểu mô vảy đầu cổ (HNSCC), tadalafil cho thấy khả năng ức chế tế bào MDSC (Myeloid-Derived Suppressor Cells) – một nhóm tế bào góp phần tạo nên môi trường ức chế miễn dịch trong khối u. Thuốc làm giảm biểu hiện của enzym iNOS và arginase-1, từ đó phục hồi chức năng của tế bào T CD8⁺ chống ung thư.
Đồng thời, tadalafil còn giảm tế bào T điều hòa (Treg) – vốn làm suy yếu hoạt động miễn dịch hiệu ứng. Nhờ đó, tăng hoạt hóa tế bào T CD8⁺ đặc hiệu khối u, kích thích tiết IFN-γ và tăng thâm nhập của lympho bào vào mô ung thư. Các tác động này đã được chứng minh cải thiện đáp ứng miễn dịch kháng u trên lâm sàng ở các bệnh nhân SCC đầu cổ.
Mặc dù hiện tại chưa có dữ liệu lâm sàng đầy đủ ở SCC cổ tử cung, nhưng về mặt lý thuyết, cơ chế bệnh sinh – đặc biệt là sự tồn tại của MDSC và Treg trong mô ung thư – là tương đồng. Do đó, tadalafil có thể mang lại hiệu quả tương tự nếu được nghiên cứu đúng hướng. Đặc biệt, ở bệnh nhân có HPV hoạt động tích cực kéo dài trong tế bào biểu mô vảy cổ tử cung, việc tăng cường đáp ứng miễn dịch tế bào là chiến lược rất đáng lưu tâm.
Tóm lại, tadalafil – với cơ chế điều hòa miễn dịch kép – có thể là một lựa chọn hỗ trợ điều trị tiềm năng trong miễn dịch ung thư biểu mô vảy cổ tử cung, mở ra hướng đi mới trong liệu pháp cá nhân hóa và kết hợp đa trị liệu trong ung thư phụ khoa.
Tài liệu tham khảo:
- Califano JA, et al. Tadalafil augments tumor specific immunity in patients with head and neck squamous cell carcinoma. Clinical Cancer Research, 2015.
- Serafini P, et al. PDE5 inhibitor improves immune function in head and neck cancer. Journal of Experimental Medicine, 2006.
- Ferris RL, et al. Immunotherapy and immunosuppression in head and neck squamous cell carcinoma. Clinical Cancer Research, 2020.
