Kim tiền thảo (Desmodium styracifolium (Osb.) Merr) hay tên khác là Đồng tiền lông, Mắt trâu, Vảy rồng (Việt Nam) Bạch nhĩ thảo, Bản trì liên, Biến địa hương (Trung Quốc). Cat’s foot, maiden-hair, ground ivy (Anh); Herbe de St-Jean, couronne de terre, lierre terrestre, rondette (Pháp). Kim tiền thảo theo Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển có vị ngọt, tính hàn, còn theo Trung Dược Học tùy từng vùng thì tính vị lại khác nhau như Kim tiền thảo Giang Tô vị đắng, cay, tính mát; loại Quảng Đông vị ngọt, nhạt, tính bình. Trong Đông Dược Học Thiết Yếu, Kim tiền thảo có vị ngọt, đắng, tính hơi hàn. Kim tiền thảo dùng chủ trị các chứng nhiệt lâm, thạch lâm, sỏi mật, hoàng đản, ung nhọt do nhiệt độc (Trung Dược Học), trị gan mật kết sỏi, sỏi thận, tiểu buốt, hoàng đản (Đông Dược Học Thiết Yếu). Theo chia sẻ của các bác sĩ tại Viện Y học bản địa Việt Nam, Kim tiền thảo là một trong hai vị thuốc cùng với Kê nội kim có tác dụng tiêu mòn sỏi mạnh và là một trong bảy nguyên tắc chính giúp điều trị sỏi tiết niệu.

Trong Kim tiền thảo, ngoài các hoạt chất thuộc nhóm triterpenoid, alkaloid hay chất béo, còn có các chất thuộc nhóm flavonoid. Schaftoside (SS) là một hoạt chất sinh học thuộc nhóm Flavones C-Glycosyl có trong nhiều trong Kim tiền thảo. Cấu trúc của Schaftoside là khung flavone (Apigenin)  gắn với một gốc beta-D-glucopyranosyl và một gốc alpha-L-arabinopyranosyl.

Cấu trúc của Schaftoside (C22H28O14)

Cấu trúc của Schaftoside (C22H28O14)

Sỏi mật cholesterol là bệnh tiêu hóa phổ biến ở Châu Âu, Mỹ do thói quen ăn nhiều đồ giàu mỡ, đang có xu hướng tăng ở Việt Nam. Sỏi mật  cholesterol hình thành do sự mất cân bằng giữa các thành phần Cholesterol, muối mật và phospholipid trong cơ thể. Cơ chế bệnh học của sỏi mật cholesterol liên quan đến sự bài tiết cholesterol đường mật, sự tiết chất nhầy, phản ứng viêm ở túi mật… Quá trình chuyển hóa lipid cũng đóng vai trò quan trọng, khi thừa cholesterol sẽ tích tụ thành dạng tinh thể rắn lâu dần kết tụ thành sỏi.  

Theo nghiên cứu của Xiaotao Huang và công sự đăng trên Tạp chí Dược học châu Âu (Europena Journal of Pharmacology) năm 2017, Schaftoside trong Kim tiền thảo có tác dụng ngăn ngừa sự hình thành sỏi mật cholesterol, điều hòa, cân bằng lượng cholesterol, muối mật và các phospholipid. Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã tiến hành thử nghiệm và so sánh ảnh hưởng trên các nhóm chuột có chế độ ăn khác nhau:

1 - nhóm chuột đối chứng ăn chế độ tiêu chuẩn;

2 - nhóm chuột ăn chế độ giàu chất béo, cholesterol;

3 - nhóm chuột ăn chế độ giàu chất béo, cholesterol nhưng bổ sung schaftoside liều cao;

4 - nhóm chuột ăn chế độ giàu chất béo, cholesterol nhưng bổ sung Schaftoside liều thấp;

5 - nhóm chuột ăn chế độ giàu chất béo, cholesterol nhưng bổ sung UDCA (Ursodeoxycholic acid – thuốc điều trị sỏi mật). Tỷ lệ chuột ăn nhiều chất béo, cholesterol gần như 100% là hình thành sỏi cholesterol trong túi mật nhưng đối với chuột ăn chế độ giàu chất béo có bổ sung Schaftoside thì tỷ lệ tạo sỏi cholesterol chỉ là 41.7%, 58.3% tương ứng với liều schaftoside cao và thấp. Đặc biệt, khi sử dụng schaftoside, lượng cholesterol và triglyceride giảm đáng kể so với không sử dụng schaftoside giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi. Theo kết luận của Huang, Schaftoside trong Kim tiền thảo hạn chế việc hình thành sỏi mật cholesterol thông qua receptor X gan alpha và receptor farnesoid X những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hấp thu và bài tiết Cholesterol và muối mật trong cơ thể.

Tác dụng của Schaftoside giúp ngăn ngừa việc hình thành sỏi mật cholesterol là minh chứng cho hiệu quả hỗ trợ điều trị tốt trên bệnh nhân sỏi mật, sỏi đường mật, sỏi gan của sản phẩm Gallstone do Viện Y học bản địa Việt Nam nghiên cứu ứng dụng từ Kim tiền thảo và hàng trăm loại thảo dược khác.

Sản phẩm Gallstone SAMAN của Viện Y học bản địa Việt Nam

Sản phẩm Gallstone SAMAN của Viện Y học bản địa Việt Nam

Doctor SAMAN
​ThS.Ds Nguyễn Xuân Ninh

 

 

Tài liệu tham khảo:

  1. https://yhocbandia.vn/lich-su-va-phuong-phap-nghien-cuu-gallstone-saman-dieu-tri-soi-mat.html
  2. https://www.yhocbandia.vn/bay-nguyen-tac-dieu-tri-soi-tiet-nieu-bang-thuoc-dong-y.html
  3. https://yhocbandia.vn/soi-mat.html
  4. Meijing Liu, Changhui Liu, Hao Chen, Xiaotao Huang, Xiaohui Zeng, Juncheng Zhou, Suiqing Mi. (2017) Prevention of cholesterol gallstone disease by schaftoside in lithogenic dietinduced C57BL/6 mouse model, European Journal of Pharmacology 815, 1–9.

 

 

[{"src":"\/resources\/upload\/images\/05.2019\/Schaftoside.png","thumb":"\/resources\/upload\/images\/05.2019\/Schaftoside.png","subHtml":"C\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a Schaftoside (C22H28O14)"},{"src":"\/resources\/upload\/images\/05.2019\/Gallstone%20saman.jpg","thumb":"\/resources\/upload\/images\/05.2019\/Gallstone%20saman.jpg","subHtml":"S\u1ea3n ph\u1ea9m Gallstone SAMAN c\u1ee7a Vi\u1ec7n Y h\u1ecdc b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam"}]