Liệu thuốc lá điện tử có thể gây động kinh ?

  Thuốc lá điện tử có gây động kinh hay không đến nay vấn đề này vẫn còn bàn cãi chưa được thống nhất do chưa đủ bằng chứng khoa học để khẳng định. Sau khi Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) công bố 35 trường hợp động kinh liên quan đến sử dụng thuốc lá điện tử vào tháng 3 năm 2019. Thông báo của FDA về 35 trường hợp này nhắc nhở chúng ta rằng: Thuốc lá điện tử không phải là một sản phẩm an toàn và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe khi sử dụng, đặc biệt là giới trẻ. Và FDA nghĩ rằng họ vẫn cần tập hợp thêm các thông tin và nghiên cứu thêm về mối liên hệ giữa thuốc lá điện tử và động kinh.

   Thuốc lá điện tử (E– cig và Vape) được giới thiệu đầu tiên vào năm 2003, kể từ đó nó được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu (năm 2018 doanh số thuốc lá điện tử trên toàn thế giới là 2,3 tỷ đô la Mỹ), với kỳ vọng có thể để thay thế cho thuốc lá truyền thống, ít độc hại hơn cho người sử dụng. Nhưng sau nhiều năm sử dụng, người ta thấy thuốc lá điện tử không có được như mong muốn ban đầu. Các chuyên gia về sức khỏe đã đưa ra nhiều khuyến cáo về tác hại của việc sử dụng thuốc lá điện tử thường xuyên. Truyền thông quốc tế cũng đề nghị chính phủ các nước đưa ra lệnh cấm sử dụng thuốc lá điện tử.

  Từ tháng 4 đến tháng 8/2019 FDA đã nhận được 127 báo cáo về các trường hợp động kinh hoặc các triệu chứng về thần kinh khác có khả năng liên quan đến thuốc lá điện tử. Tuy nhiên các chuyên gia vẫn chưa có xác nhận chính thức về vấn đề này, họ chỉ cho biết “động kinh hoặc co giật là tác dụng phụ tiềm ẩn của Nicotin”.

  Các triệu chứng trên xảy ra với cả những người sử dụng lần đầu thuốc lá điện tử và cả người đã sử dụng lâu ngày loại này. Họ được báo cáo là lên cơn co giật sau vài lần rít hoặc một vài ngày sau khi đã sử dụng E-cig hay Vape; trong số đó có người đã được chẩn đoán bị bệnh động kinh trước đó, cũng có một số khác đã sử dụng kèm các chất kích thích khác như Cần sa hoặc Amphetamin...

  FDA cũng thông báo các trường hợp được báo cáo xảy ra trong khoảng thời gian tư 2010 và 2019, ngoài các cơn động kinh, một số người còn bị ngất và run hoặc rối loạn về hô hấp...khi sử dụng thuốc lá điện tử.

 Bộ trưởng Bộ y tế và Dịch vụ dân sinh Mỹ Alex Azar cũng công nhận: “Số lượng người trẻ tại Mỹ sử dụng thuốc lá điện tử chưa từng cao như thế trong nhiều năm trở lại đây. Đây là một thách thức” ( trả lời phỏng vấn của bộ trưởng này với Tạp chí Forber năm 2019). Một số ý kiến tại Mỹ đã coi thuốc lá điện tử là “dịch bệnh” cho lớp thanh niên trẻ.

  Từ đó, FDA khuyến nghị cho các chuyên gia chăm sóc sức khỏe nên:

- Hỏi bệnh nhân về việc sử dụng thuốc lá điện tử, đặc biệt là chăm sóc sau cơn động kinh.

- Hỏi về các chi tiết như thương hiệu, thời gian và tính chất của việc sử dụng thuốc lá điện tử.

- Xem xét kiểm tra nồng độ Cotinin, một chất chuyển hóa của Nicotin, ngoài các xét nghiệm sàng lọc độc tính điển hình.

- Ngay cả ở những người sử dụng thuốc lá điện tử, hãy tiến hành các hoạt động thông thường để xác định hay loại trừ các nguyên nhân gây động kinh khác.

- Gợi ý tất cả người dùng nên được hỗ trợ cai thuốc lá.

  FDA cũng đã cho phát hành một số biểu mẫu theo dạng Online trên trang web của FDA, để người dùng thuốc lá điện tử có thể báo cáo các trường hợp bất thường về sức khỏe, các thông tin bổ sung này có thể giúp FDA xác định được các mối nguy hại của sử dụng thuốc điện tử.

   Tuy nhiên, cũng có ý kiến phản biện của Liz Mair, một quản trị viên chiến lược đến từ Vapers United, là tổ chức phi lợi nhuận ủng hộ thuốc lá điện tử lại nói rằng: “Những người sử dung thuốc lá điện tử được khuyến cáo không nên tự ý trộn các sản phẩm có thành phần hóa học khác nhau, đó là lý do tại sao bạn lại không nên vừa uống thuốc vừa uống rượu”, và “FDA nên xem xét lại tất cả những trường hợp báo cáo này, nhưng điều quan trọng cần lưu ý đó là các dữ liệu được báo cáo ở thời điểm này (tháng 4/2019 khi FDA báo cáo 35 trường hợp động kinh liên quan đến sử dụng thuốc lá điện tử) chưa thể đưa ra bất cứ kết luận nào. Và mọi người nên thận trọng khi nói rằng sử dụng thuốc lá điện tử sẽ khiến ai đó bị động kinh”.

   Mặc dù vậy, tiến sỹ  Ned Sharpless, thành viên của FDA cho biết: “FDA hiện đang tiếp tục tiến hành công tác điều tra khoa học để xác định các mối liên quan trực tiếp giữa việc sử dụng thuốc lá điện tử và nguy cơ động kinh hoặc các triệu chứng tâm thần khác” và vị tiến sỹ này cũng thừa nhận: “Chúng tôi vẫn chưa có đủ thông tin để xác định xem thuốc lá điện tử có thể gây ra những sự cố như được báo cáo hay không ?”.

    FDA đưa ra nhận xét và kết luận: “Các cơn co giật xảy ra ngay lập tức hoặc khoảng một ngày sau khi sử dụng thuốc lá điện tử” và “Nicotin là một trong những nguyên nhân gây ra chứng động kinh cho người tiêu dùng.”.  FDA cũng đưa ra cam kết sẽ tiến hành giám sát chặt chẽ vấn đề sử dụng thuốc lá điện tử và thực hiện các biện pháp bổ sung nếu thấy cần thiết để bảo vệ cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ trong thời điểm thuốc lá điện tử vẫn được lưu hành hợp pháp ở một số vùng ở Mỹ.

Ngô Quang Trúc

 

[]