Trái nhàu (Morinda citrifolia L.), hay còn gọi là Noni, là quả của một loại cây nhiệt đới sử dụng làm nước uống và thuốc trong y học dân gian. Không chỉ là nguồn cung cấp dinh dưỡng, trái nhàu còn được chứng minh có nhiều tác dụng sinh học, đặc biệt là chống ung thư.
1. Giá trị dinh dưỡng
Trái nhàu chứa nhiều polyphenol, flavonoid, vitamin C, cùng với các khoáng chất như kali, canxi và magie. Các hoạt chất chính bao gồm anthraquinone (damnacanthal, morindone, rubiadin), scopoletin, và iridoid—những hợp chất có khả năng chống oxy hóa mạnh.
2. Bộ phận sử dụng và dạng chiết
Cả quả và vỏ rễ nhàu đều được sử dụng. Các dạng chiết phổ biến là nước ép tươi, cao chiết cồn, ethyl acetate, hoặc methanol.
Lưu ý: Không sử dụng dịch chiết ethyl acetate và methanol, nếu không loại bỏ được hoàn toàn dung môi.
3. Tác dụng chống ung thư qua các thử nghiệm trên các dòng tế bào ung thư
- Ung thư vú (MCF-7, MDA-MB-231):
Chiết xuất ethyl acetate từ quả nhàu có hoạt tính cao, ức chế tăng sinh 50% tế bào ung thư liều từ 25–35 µg/mL, gây chết tế bào theo chu trình (apoptosis), ngừng chu kỳ tế bào ở pha G1/S, G0/G1, giảm ROS nội bào và giảm chức năng màng ty thể. - Ung thư đại trực tràng (HT-29, HCT116):
Từ vỏ rễ nhàu, hai anthraquinone là morindone và damnacanthal có độc tính chọn lọc cao trên tế bào ung thư, thông qua ức chế các mục tiêu phân tử β-catenin, KRAS, MDM2-p53. - Ung thư phổi (A549):
Nước ép trái nhàu ức chế tăng sinh, di cư và xâm lấn tế bào, và gây chết tế bào thông qua việc ức chế con đường tín hiệu AKT/NF-κB/STAT3, giảm biểu hiện các protein Ki67, PCNA và Bcl-2, tăng caspase-3. - Ung thư đường mật:
Kết hợp nước ép trái nhàu Thái Lan chiết cồn (TNJ) với 5-FU (thuốc hóa trị) làm tăng hiệu quả điều trị, giảm liều cần thiết của 5-FU và độc tính trên gan. Cơ chế tác động thông qua tăng biểu hiện các proteins ức chế tế bào ung thư và khối u p53, Bax và gây chết tế bào theo chu trình.
Từ các kết quả nghiên cứu trên cho thấy Trái nhàu là một dược liệu đầy triển vọng trong điều trị ung thư, do đó Trái nhàu được bổ sung vào thành phần của các thuốc hỗ trợ và điều trị ung thư của Viện Y học Bản địa Việt Nam.
Khuyến nghị: Bệnh nhân ung thư có thể sử dụng nước ép từ Trái nhàu, hoặc dịch chiết từ cồn hàng ngày để phòng ngừa hoặc tăng hiệu quả điều trị, giảm liều, tác dụng phụ của các thuốc hóa trị.
Nhóm biên tập và đưa tin: Hoàng Sầm, Nguyễn Hương, Ma Thị Hoàn và Vũ Thị Thanh Hằng.
