Sỏi tiết niệu là những loại sỏi ở sỏi thận, niệu quản và bàng quang, niệu đạo. Chúng được hình thành khi chất như Canxi, Oxalate, Phosphate và Urat tập trung nhiều trong nước tiểu trên nền giao tiếp hóa trị của mỗi chất với chất khác trái dấu.
Nước Việt Nam tỉ lệ khoảng 5 - 10% dân số, tùy vùng. Tỉ lệ mắc sỏi tiết niệu tái phát sau 1 năm là 10%; 3 - 5 năm là 30%; sau 5 năm là 50%; sau 10 năm là 80~90%. Nguy cơ khi uống ít nước, bổ sung Canxi không đúng cách, rối loạn chuyển hóa, di truyền, cơ địa tạo sỏi… đều dẫn đến sỏi tiết niệu. Nghiên cứu dịch tễ học cho thấy sỏi tiết niệu liên quan tới tình dục, độ tuổi, môi trường địa lý, thói quen ăn uống, điều kiện dinh dưỡng và các yếu tố khác. Trong số những yếu tố này, chế độ ăn uống liên quan rất nhiều tới sự hình thành sỏi tiết niệu.
Có 5 loại sỏi tiết niệu: Sỏi Canxi Oxalate hình thành do sự bài tiết nhiều chất Canxi và Oxalate; Sỏi Canxi Phosphate hình thành khi trong nước tiểu chứa nhiều chất Canxi và nước tiểu có pH ≥ 7,0; sỏi acit Urat có và chỉ có trên người mắc bệnh gout; sỏi Struvite là là do nhiễm trùng đài bể thận mạn tính, uống nhiều nước để tăng lượng nước tiểu có thể ngăn ngừa sỏi này; sỏi Cystine do hàm lượng axit amin này tăng phải đào thải quan thận, sỏi này có yếu tố di truyền chuyển hóa Cystine.
- Canxi oxalat có nhiều trong cây chua me, chua ngút nên hạn chế;
- Nên uống mỗi ngày ≥ 2,0 lít nước ≤ 2,5 lít;
- Không nên nhịn tiểu;
- Uống nước khoáng kiềm để tăng đào thải muối urat;
- Bổ sung canxi chỉ khi có chỉ định của bác sỹ dinh dưỡng;
- Nên uống B6 liều thấp cách ngày các nhà khoa học Mỹ chứng minh chống kết tinh sỏi hầu hết các trường hợp;
Năm 2013 - 2015, tại Viện Y học bản địa Việt Nam, tác giả Hứa Văn Thao, Hoàng Sầm, Hứa Ngọc Thoan đã dùng trên 500gr sỏi thận lấy ra sau mổ của 3 miền Bắc - Trung - Nam của Việt Nam để nghiên cứu cấu trúc hóa học và các cây thuốc có thể làm hòa tan chúng. Sau gần 2 năm nghiên cứu khả năng tan sỏi trên invitro: sỏi thận/nước tiểu-dung dịch cây thuốc/To = 37oC/24h, sau khảo sát hơn 200 cây thuốc với hơn 1000 lần thí nghiệm đã chọn được 13 cây thuốc hiệu suất tan sỏi cao nhất để hình thành bài thuốc “Thận N5” – nghĩa là bài thuốc thực nghiệm lại tới lần thứ 5 - ứng dụng có hiệu quả: cứ mỗi 5 ngày uống kích thước sỏi giảm 1 - 1,2mm.
Thận N5 có ý nghĩa lớn trong việc làm tan sỏi và ngăn ngừa sỏi tái phát.
Doctor SAMAN
Cử nhân điều dưỡng Cao đẳng: Nguyễn Tuyết Mai Vi